Deep soil mixing (DSM, derin karıştırma), dönen karıştırma uçlarıyla zemine inilip zeminin çimento veya kireç gibi bir bağlayıcıyla yerinde karıştırılması esasına dayanır. Zemin kazılıp dışarı alınmaz; karışım sertleşince zeminin içinde dayanımı artmış kolonlar, paneller ya da bloklar oluşur. Uygulama esasları TS EN 14679 standardında tanımlanır.
Teknik özet tablosu
| Özellik | Tipik değer / uygulama |
|---|---|
| Yöntem | Zeminin bağlayıcıyla yerinde, mekanik olarak karıştırılması |
| Bağlayıcı | Çimento şerbeti (ıslak yöntem) veya çimento/kireç tozu (kuru yöntem) |
| Kolon çapı | Tek eksenli ekipmanla sık uygulanan aralık Ø60–Ø120 cm |
| Derinlik | Ekipmana ve zemine göre; projede belirlenir |
| Uygun zemin | Yumuşak kil, silt, gevşek kum ve siltli kum |
| Yerleşim | Tekil kolon, birbirine kesişen panel, ızgara (hücre) veya blok |
| Standart | TS EN 14679 (derin karıştırma) |
| Kontrol | Bağlayıcı miktarı ve karıştırma kaydı, taze karışım numunesi, karot ve basınç deneyi |
Deep soil mixing nerede kullanılır?
- Sıvılaşmaya karşı iyileştirme: Gevşek ve suya doygun kumlarda, kesişen panellerle kurulan ızgara deprem sırasında zeminin yanal hareketini sınırlar.
- Oturmanın azaltılması: Dolgu, depo, tank ve sanayi yapılarının altında yumuşak zeminin oturmasını kontrol eder.
- Taşıma gücünün artırılması: Radye temelin altında zayıf tabakayı güçlendirerek temel tasarımına uygun zemin elde edilir.
- İksa ve geçirimsizlik perdesi: Birbirini kesen DSM panelleri, içine çelik profil konarak derin kazıda duvar ya da suyu kesen perde olarak kullanılabilir.
- Şev ve dolgu stabilitesi: Kayma yüzeyini kesen panellerle şevin güvenliği artırılır.
Islak ve kuru yöntem
Islak yöntemde bağlayıcı, çimento şerbeti olarak karıştırma ucundan zemine pompalanır. Kum, silt ve orta katı killerde yaygındır. Kuru yöntemde bağlayıcı toz hâlinde basınçlı havayla verilir ve zeminin kendi suyuyla reaksiyona girer. Su içeriği yüksek yumuşak kil ve organik zeminlerde tercih edilir. Hangi yöntemin seçileceğine zemin etüdü ve laboratuvar karışım deneyleri karar verir.
Deep soil mixing nasıl yapılır?
- Zemin etüdü ve karışım deneyi: Sahadan alınan zemin farklı bağlayıcı oranlarıyla laboratuvarda karıştırılır; hedef dayanıma ulaşan oran seçilir.
- Deneme kolonları: İmalata başlamadan sahada deneme kolonları yapılır, karıştırma hızı ve bağlayıcı miktarı doğrulanır.
- Aplikasyon: Kolon veya panel yerleri projeye göre işaretlenir.
- İniş ve karıştırma: Karıştırma ucu dönerek hedef derinliğe iner; bağlayıcı iniş ya da çıkış sırasında verilir.
- Çıkış ve tekrar karıştırma: Uç yukarı çekilirken zemin yeniden karıştırılır, böylece kolon boyunca homojen bir karışım elde edilir.
- Kayıt: Derinlik, dönüş hızı, ilerleme hızı ve bağlayıcı miktarı her kolon için kaydedilir.
- Kür ve kontrol: Karışım sertleşirken numuneler alınır, gerekirse karot ile kolon içi kontrol edilir.
Kolon, panel ve ızgara yerleşimi
Yerleşim, işin amacına göre değişir. Oturmayı azaltmak için kolonlar belli aralıklarla tekil yerleştirilir. Kazı perdesi ya da su kesme için kolonlar birbirini keserek sürekli panel oluşturur. Sıvılaşma riskine karşı paneller birbirine dik iki yönde dizilerek ızgara (hücre) kurulur; aradaki zemin hücre içinde hapsolur. Yükün çok yüksek ya da zeminin çok zayıf olduğu yerlerde bölge tümüyle karıştırılarak blok yapılır.
Deep soil mixing ve jet grout karşılaştırması
| Konu | Deep soil mixing | Jet grout |
|---|---|---|
| Karıştırma | Mekanik, dönen uçlarla | Yüksek basınçlı şerbet jeti ile |
| Kolon şekli | Düzgün, öngörülebilir çap | Çap zemine göre değişir |
| Atık (şlam) | Az | Fazla |
| Çalışma alanı | Geniş, düz sahalar | Dar alan, mevcut yapı altı |
| Ekonomik olduğu iş | Büyük hacimli iyileştirme | Lokal, hassas işler |
İki yöntem birbirinin alternatifi değil, tamamlayıcısıdır. Geniş alanda DSM, yapı kenarlarında ve dar noktalarda jet grout birlikte kullanılabilir.
Kalite kontrol ve testler
- Her kolon için derinlik, dönüş ve ilerleme hızı, bağlayıcı miktarı kaydı
- Şerbet yoğunluğu ve karışım oranı kontrolü
- Taze karışımdan numune alınması ve serbest basınç dayanımı deneyi
- Gerekli görülen kolonlarda karot alınması ve süreklilik kontrolü
- Proje şartnamesine göre yükleme deneyi
Maliyeti neler belirler?
Deep soil mixing maliyeti; iyileştirilecek zemin hacmine, kolon çapı ve derinliğine, yerleşim tipine (tekil, panel, ızgara), bağlayıcı miktarına, zemin türüne ve test kapsamına göre değişir. Zemin raporunuzu, proje konumunu ve yaklaşık iş kapsamını paylaşırsanız teknik ekibimiz uygun yöntemi ve iş programını birlikte değerlendirir: 0532 165 77 81.
Zemin iyileştirmede diğer seçenekler için jet grouting, taş kolon ve fore kazık sayfalarımıza bakabilirsiniz.
Terimler sözlüğü
- DSM
- Deep soil mixing; zeminin bağlayıcıyla yerinde, mekanik olarak karıştırılması.
- Bağlayıcı
- Zeminle karışıp sertleşen malzeme; çoğunlukla çimento, bazen kireç veya karışımları.
- Izgara (hücre) yerleşim
- Panellerin iki yönde dizilip kapalı hücreler oluşturduğu, sıvılaşmaya karşı kullanılan yerleşim.
- Serbest basınç dayanımı
- Karışımdan alınan numunenin yanal destek olmadan kırıldığı gerilme; DSM kalitesinin ana ölçüsü.
- Karot
- Sertleşmiş kolondan delinerek alınan silindirik numune.

